بازی تراپی توسط روانشناس بازی درمانی

بازی تراپی کودکان، نوعی از روش های روان درمانی است که از آن برای درمان و یا پیشگیری از اختلالات و چالش های روانی کودک استفاده می شود. روش درمانی که در ان از لوازم بازی، استفاده می شود را بازی درمانی کودکان می گویند. در بازی درمانی کودکان، به دلیل استفاده از اسباب بازی ها و بازی های کودکانه، به راحتی می توان احساسات کودک را پردازش کرد.

مشاوره بازی درمانی کودک چیست؟

بازی درمانی توسط روانشناس

کودکان در بیان احساسات خود عاجزند و بیان هر یک از احساسات مخصوصا احساس ناراحتی، برای آنها سخت است. به همین دلیل بازی درمانی کودک، برای بیان احساسات و رهایی ازاحساسات منفی خیلی موثر می باشد. با استفاده از روش بازی تراپی، کودک موضوعاتی را که باعث ناراحتی کودک می شود به راحتی بیان می کند. به طور مثال صحنه هایی که از آن ناراحت شده است را در بازی خود بازبینی می کند.

نمایش احساسات با اسباب بازی ها در درمان اختلال های روانی خیلی مهم است. آنان احساسات خود را با نمایش های ساختگی به وسیله اسباب بازی ها نشان می دهند و به این ترتیب درمانگر و یا والدین او، به موضوع و یا حسی که کودک را رنج می دهد پی می برند.

بازی تراپی، حتی برای بیماران اوتیسم و آسپرگر که قابل درمان نیستند، قابل استفاده است. برای بهبود عملکرد کودک از روش بازی تراپی استفاده می کنند تا کودک ارتباط برقرار کند و احساس جدا شدن از بقیه به حداقل برسد.

همچنین در مطلب مشاوره کودک دیگر مسائلی که کودکان ممکن است با آن‌ها مواجه شوند و راه حل آن‌ها بررسی شده است که برای آگاهی بیشتر می‌توانید از آن استفاده کنید.

تاثیر بازی تراپی در پیشگیری و درمان اختلال روانی

در بازی درمانی کودکان، با مشاهده حرکات و رفتار های کودکان، می توان جنبه های مختلفی از مشکلات کودکان را کشف کرد. پس از شناسایی مشکلات او توسط درمانگر بازی تراپی، کودک مورد درمان، بیشتر درک خواهد شد و با آسیب های وارد شده به احساسات او مقابله می شود.

به این صورت کودکان با استفاده از روش بازی درمانی با مشکلات خود بهتر کنار آمده و راه مقابله با آن را پیدا می کنند. همچنین از تاثیرات مهم بازی درمانی کودکان در رفتار او، جایگزین کردن رفتارهای مناسب با رفتارهای ناهنجار است که کودکان در برابر مشکلات، از خود نشان خواهد داد.

اهمیت و فواید بازی تراپی

بازی تراپی یکی از روش های تایید شده درمانی می باشد که دارای فواید زیادی برای کودک است. طبق آمار، 70 درصد از کودکان به روش بازی درمانی پاسخ مثبت می دهند و شاهد تغییرات چشمگیر و مثبت در آنها خواهیم بود.

  • کاهش اضطراب و استرس در کودکان به دلیل یادگیری بیان احساسات.
  • تقویت مهارت های حرکتی و جسمی.
  • بهبود و افزایش مهارت های اجتماعی کودک.
  • شناسایی احساسات کودک به صورت حرفه ای و با رعایت سلامت روانی کودک.
  • تقویت رفتار و حس مسئولیت پذیری در کودک.
  • یادگیری و همچنین بهبود مهارت های بین فردی.
  • یادگیری حل مسئله و تمرین در این خصوص.
  • افزایش حس اعتماد به توانایی های خود و افزایش حس اعتماد به نفس در کودک.
  • پرورش احترام و حس همدلی نسبت به سایر افراد و اعضای خانواده و دوستان خود.

چه کودکانی به جلسات بازی درمانی معرفی خواهند شد؟

بنا به دلایلی والدین احساس می کنند که کودک آنها دچار بحران روحی شده است. همچنین ممکن است به دلیل وجود برخی بیماری ها، رشد حرکتی و جسمی کودک آنها دچار اختلال شده باشد. در این صورت شاید بازی درمانی کودک راه حل و راه چاره ای برای عبور از این بحران برای کودک و والدین آنها باشد.

البته که درمانگر و مشاور حرفه ای، قدرت تشخیص مفید بودن این روش درمانی را برای کودک خواهند داشت. به هر حال مواردی از قبیل:

  • کودکانی که مورد خشونت های خانگی قرار می گیرند.
  • کودکانی که از بلایای طبیعی آسیب دیده اند.
  • کودکانی که بنا به دلایلی چون بیمار شدن و یا نقل مکان دچار اضطراب شده اند.

درمانگران برای درمان آنها به این روش درمانی متوسل می شوند.

علاوه بر موارد فوق الذکر، کودکانی که دارای مشکلات زیر هستند به جلسات بازی درمانی معرفی می شوند.

  • کودکانی که مورد آزار جنسی واقع شده اند.
  • کودکانی که در بیمارستان بستری می شوند.
  • کودکان دارای بیماری های روانی و مشکلات رفتاری هستند مانند؛
  • کودکان پرخاشگر
  • کودکان مبتلا به افسردگی
  • کودکان طلاق و از دست دادن والدین به دلیل مرگ
  • کودکان مبتلا به اختلالات اضطرابی
  • غم و اندوه در کودکان
  • کودکان بیش فعال
  • کودکان ناتوان جسمی و یادگیری
  • کودکان مبتلا به معضلات اجتماعی
  • مشکلات مربوط به مدرسه و محیط های تربیتی
  • اختلال اوتیسم
  • مدیریت خشم کودکان

انواع بازی درمانی کودک

بازی درمانی کودک انواع مختلفی از بازی ها است، که برای درمان روح و روان کودک مورد استفاده واقع می شود. بر اساس نوع مشکلات کودک، بازی ها و روش های درمانی متغیر می باشند. به طور مثال، زمانی که کودک با والدین خود دچار شکاف ارتباطی شده است از والدین نیز خواسته می شود تا در بازی ها شرکت کنند.

از انواع بازی های درمانی؛

  • بازی خیالی

منظور از بازی خیالی اجازه دادن به کودک و پروبال دادن به تخیلات او در بازی است.

  • صفحه شن و ماسه

با استفاده از این صفحه، سینی پر از شن و ماسه در اختیار کودک قرار می گیرد. در آن حیوانات پلاستیکی وجود دارند که در بازی با آن وسیله، به عنوان بازتابی از زندگی کودک عمل می کنند.

  • بازی های درمانی رفتاری

به طور مثال؛ درمانگر از کودکی که دارای استرس است می خواهد تا به حیوان عروسکی که دچار بحران شده است کمک کرده تا موقعیت استرسی را از سر بگذراند.

  • بازی گروهی

در این نوع بازی، کودکانی که دارای یک شرایط روحی روانی و یا حرکتی و جسمی یکسانی هستند شرکت داده می شوند. به صورت گروهی بازی می کنند و احساسات خود را به نمایش می گذارند.

اشکال بازی درمانی کودک؛ بازی درمانی به چه صورت انجام می شود؟

اصولا درمانگر، بازی درمانی کودک را به دو شیوه انجام خواهد داد. به صورت مستقیم و غیر مستقیم کودک در این روش درمانی درگیر خواهد شد.

  • روش مستقیم

درمانگر بنا به صلاحدید خود ممکن است رویکرد مستقیم را در بازی درمانی کودک بگنجاند. در این حالت کودک به طور مستقیم با وسیله و ابزار های بازی درمانی درگیر است. به طور مثال، درمانگر در هر یک از جلسات بازی درمانی یکی از ابزار های بازی را انتخاب خواهد کرد. سپس کودک با آن وسیله بازی می کند. همچنین ممکن است درمانگر با توجه به نوع بازی در هدایت آن مداخله کند.

  • روش غیر مستقیم

در روش غیر مستقیم بازی درمانی، درمان به صورت کودک محور انجام می شود. به این صورت که وسیله های بازی و وسایل های درمانی و خلاقانه در اختیار کودک بوده و به آنها اجازه داده می شود تا وقت خود را آنطور که می خواهند بگذرانند. کودک در این روش، راه حل هایی برای رفع مشکل پیدا خواهد کرد. درمانگر در این صورت نقش یک مشاهده کننده را خواهد داشت و اطلاعاتی را ثبت خواهد کرد. در حالت کلی جلسات درمانی غیر مستقیم بدون ساختار است.

جمع بندی

تاثیر بازی درمانی کودک در بهبود مشکلات مربوط به کودکان بسیار زیاد است. کودکان در این روش درمانی یاد می گیرند تا احساسات و تمایلات خود را به خوبی با استفاده از بازی نشان دهند. از این طریق می توان مشکلات درونی کودکان را به خوبی تشخیص داد و آنها را درک کرد.

در بازی درمانی کودکان، با مشاهده حرکات و رفتار های کودکان، می توان جنبه های مختلفی از مشکلات کودکان را کشف کرد. پس از شناسایی مشکلات او توسط درمانگر بازی تراپی، کودک مورد درمان، بیشتر درک خواهد شد و با آسیب های وارد شده به احساسات او مقابله می شود.

  • کودکانی که مورد خشونت های خانگی قرار می گیرند.
  • کودکانی که از بلایای طبیعی آسیب دیده اند.
  • کودکانی که بنا به دلایلی چون بیمار شدن و یا نقل مکان دچار اضطراب شده اند.
  • کودکانی که مورد آزار جنسی واقع شده اند.
  • و …

تعداد جلسات بازی درمانی به وضعیت کودک و تشخیص مشاور وابسته است و نمی‌توان تعداد قطعی در این مورد گفت.

هزینه این جلسات به عوامل مختلفی نظیر مرکز مشاوره، روانشناس و … بستگی دارد. با این حال مرکز مشاوره مهمید با هزینه بسیار مناسبی که از دویست هزار تومان شروع می‌شود پذیرای مراجعین محترم است.

خانم دکتر معصومه قنبری

خانم دکتر معصومه قنبری

دارای پروانه سازمان نظام به شماره: 3672 و سازمان بهزیستی و تجربه 20ساله در زمینه مشاوره
مدرس کارگاه های مهارت زندگی وخانواده. رویکرد درمانی روایت درمانی وطرحواره درمانی است.آشنایی با اصول حل تعارض بامتدهای روز دنیا، مترجم ونویسنده کتاب